Nghệ thuật chế tác thùng rượu, hay còn gọi là nghề đóng thùng (coopering), là một kỹ năng truyền thống đòi hỏi sự tinh xảo. Những người thợ đóng thùng (cooper) khéo léo lựa chọn các loại gỗ sồi khác nhau để tạo ra những thùng ủ đa dạng về kích cỡ cho các nhà máy chưng cất. Các Bậc thầy Chưng cất, điển hình như Alan Winchester từ The Glenlivet, có vai trò then chốt trong việc tạo ra những dòng malt cân bằng và tinh tế, thông qua việc quyết định loại thùng nào sẽ được sử dụng và thời gian ủ là bao lâu.
Alan Winchester, Bậc thầy Chưng cất của The Glenlivet, nhấn mạnh: “60% đến 80% hương vị đậm đà của whisky được hình thành từ thùng gỗ sồi, điều này cho thấy người thợ đóng thùng có vai trò không thể thiếu trong việc tạo nên mùi thơm quyến rũ và hậu vị kéo dài của các dòng single malt danh tiếng nhất của chúng tôi.”
All About Oak
All casks are made from oak as, like a good marriage, it is both flexible and solid. There are two main types of oak used for whisky casks: traditional European oak (Quercus rober or Quercus patraea) and white American oak (Quercus alba). In Japan, distilleries also use Japanese oak, also known as mizunara oak (Quercus mongolica).
The European oak grows all over Europe, reaching into Turkey and Russia. Casks of European oak whisky add spicy and woody flavours, along with a slight dryness from the Gallic acid, a pseudo-tannin in the wood.
American white oak grows in the eastern US and some parts of Canada. This dense wood contains vanillins which turn into vanilla notes in the American oak whisky. Alba mellows and softens the spirit.
“Alba imparts vanillins into the spirit, which add creamy, coconut notes to a whisky.”
-ALAN WINCHESTER, MASTER DISTILLER, THE GLENLIVET
But too much of a good thing can turn out bad: the tannins, lignins and vanillins from virgin oak can end up dominating a spirit in long-term whisky maturation. So distilleries, like here at The Glenlivet, mainly use casks that have already aged other spirits or wines, such as bourbon or sherry. This also impacts on flavour: using ex-bourbon casks for maturation, for example, make the whisky more sweet and creamy with caramel and vanilla notes; while casks that have previously aged Oloroso sherry add deep, nutty and dark ripe fruit flavours.
The oak’s effect on the spirit inside decreases over time and use, so how many times a cask has been refilled also impacts on the flavour.
Kích Thước Thùng Ủ Whisky
Thợ đóng thùng sản xuất các loại thùng ủ rượu theo kích thước tiêu chuẩn hoặc theo yêu cầu cụ thể từ nhà máy chưng cất hoặc nhà máy rượu. Trong quá trình ủ whisky, ba loại thùng phổ biến nhất là:
-
Thùng Barrels: Dung tích 200 lít, thường dùng để ủ bourbon.
-
Thùng Hogsheads: Còn được gọi là “hoggies”, chứa 250 lít rượu mới chưng cất.
-
Thùng Butts: Loại lớn nhất với 500 lít, thường đã qua sử dụng để ủ sherry.
Kích thước thùng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ ủ rượu. Các thùng nhỏ hơn có tỷ lệ diện tích tiếp xúc gỗ với rượu lớn hơn, giúp quá trình ủ diễn ra nhanh hơn. Các Bậc thầy Chưng cất, như Alan Winchester của The Glenlivet, luôn cân nhắc kỹ lưỡng kích thước thùng khi quản lý quá trình ủ. Ông thường ủ The Glenlivet Master Distiller’s Reserve trong các thùng butts, barrels và hogsheads để đạt được sự cân bằng hương vị tối ưu.
Nghệ Thuật Chế Tác Thùng Rượu Whisky
Thợ đóng thùng sẽ lấy các thanh gỗ sồi từ xưởng cưa và cắt chúng với kích thước chính xác để tạo thành các thanh gỗ cong phức tạp (staves). Các thanh gỗ này sẽ được liên kết với nhau để tạo thành thùng tròn. Theo truyền thống, mỗi thùng được làm từ 32 thanh gỗ chính và 15 thanh gỗ dùng để bịt kín hai đầu.
Sau đó, thợ đóng thùng sẽ dùng lửa để uốn cong các thanh gỗ theo đúng hình dạng mong muốn. Tiếp theo, họ bào nhẵn các thanh gỗ để chúng khít chặt vào nhau mà không cần dùng đinh hay keo. Các thanh gỗ được giữ cố định bằng vòng kim loại.
Thùng gỗ không được sơn hay phủ véc-ni để gỗ có thể thẩm thấu. Điều này rất quan trọng vì các nhà chưng cất cần rượu whisky tương tác với không khí trong quá trình ủ.
Đốt Lót Thùng
Thợ đóng thùng đốt mặt trong thùng gỗ nhằm chuyển đổi đường trong gỗ thành hương vani và caramel. Mức độ cháy càng cao thì hương vani càng đậm. Lớp than carbon từ phần gỗ bị đốt cháy còn đóng vai trò như bộ lọc giúp loại bỏ các tạp chất, chẳng hạn như hợp chất lưu huỳnh, khỏi rượu mạnh.
Sau công đoạn này, các thùng đã sẵn sàng để bàn giao cho nhà máy chưng cất. Quá trình ủ rượu whisky là sự kết hợp giữa kỹ năng của thợ đóng thùng và kiến thức sâu rộng của Bậc thầy Chưng cất trong việc tạo ra hương vị cuối cùng.
Find out more about the different types of whisky casks and how scotch is made in our guide to whisky. You can learn everything from what is cask strength to how to store whisky at home.